علي بن محمد البغدادي الماوردي ( مترجم : حسين صابرى )

240

آيين حكمرانى ( فارسى )

آن است كه گوسالهء نر پذيرفته مىشود و نظر ديگر نيز آن است كه گوسالهء نر پذيرفته نمىشود . دربارهء زكات گاو در وضعيتى كه شمار آن‌ها از چهل رأس گذشته باشد اختلاف نظر شده است : ابو حنيفه در يكى از دو روايتى كه از او رسيده گفته است : به ازاى هر پنجاه گاو يك و يك چهارم گوسالهء مادهء يك ساله ستانده مىشود . شافعى گفته است : پس از چهل رأس ، زكات زايدى ستانده نمىشود تا هنگامى كه شمار آن‌ها به شصت رأس برسد . در اين صورت مقدار زكات ، دو گوسالهء نر شش ماهه است و از آن پس نيز به ازاى هر سى رأس ، يك گوسالهء نر شش ماههء ديگر و به ازاى هر چهل رأس ، يك گوسالهء مادهء يك ساله و يك گوسالهء نر شش ماهه است ، در هشتاد رأس دو گوسالهء مادهء يك ساله ، در نود رأس سه گوساله نر شش ماهه ، در صد رأس دو گوسالهء نر شش ماهه و يك گوسالهء ماده يك سالهء ، در صد و ده رأس دو گوسالهء يك سالهء ماده [ و يك گوسالهء نر شش ماهه ] و سرانجام در صد و بيست رأس گاو ، همانند وضعيتى كه در مورد دويست نفر شتر وجود داشت ، يكى از دو نصاب ، مقدار شرعى زكات خواهد بود : يا چهار گوسالهء نر شش ماهه و يا سه گوسالهء مادهء يك ساله . برخى هم گفته‌اند : در اين صورت كارگزار زكات هر نوع را كه يافت به عنوان زكات مىستاند و بر اين پايه ، اگر هردو نوع وجود داشته باشد آن را كه بهتر است اخذ مىكند . برخى ديگر نيز گفته‌اند : تنها گوسالهء يك سالهء ماده مىستاند . در ديگر مقادير افزون‌تر نيز بر همين قياس ، به ازاى هر سى رأس گاو ، يك گوسالهء نر شش ماهه و به ازاى هر چهل رأس يك گوسالهء مادهء يك ساله مقدار مقرر براى زكات است . فصل [ : زكات گوسفند ] نخستين نصاب زكات گوسفند ، چهل رأس و مقدار زكات آن نيز تا رسيدن به صد و بيست رأس ، يك برهء شش ماهه يا بزغالهء يك ساله است ، مگر اين‌كه همهء بره‌ها و بزغاله‌ها كوچك و داراى سنى كمتر از شش ماه و يك سال باشند . بنابر مذهب شافعى ، يك بره يا بزغالهء كوچك و داراى سن كمتر نيز پذيرفته مىشود . اما مالك گفته است تنها بره‌اى شش ماهه يا بزغاله‌اى يك ساله پذيرفته مىشود . چون شمار گوسفندان به صد و بيست و يك رأس برسد ، تا سيصد رأس ، زكات آن دو گوسفند است ، هنگامى كه شمار آن‌ها به دويست و يك رأس برسد ، تا چهار صد رأس ، زكات آن‌ها سه گوسفند است و سرانجام چون شمار آن‌ها به چهارصد رأس برسد ، زكات آن‌ها